Trung Quốc đang phải ngày ngày đối diện với những "căn bệnh" trầm kha còn nguy hiểm hơn cả cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ.
![]() |
Sau
hơn 3 tháng chiến tranh thương mại với Mỹ, có vẻ như Trung Quốc vẫn
đang "sống tốt". Nhưng ẩn dưới vẻ ngoài ổn thỏa ấy là những vấn đề khá
nghiêm trọng, và chúng luôn còn có thể trở nên tồi tệ hơn thế - nếu
những đòn giáng thuế quan của Mỹ bắt đầu ảnh hưởng sâu hơn tới nền kinh
tế của Trung Quốc.
Theo
CNN, Bắc Kinh vốn đã phải đối diện với nhiều vấn đề khác trong nội bộ,
và cuộc chiến thương mại khiến tình hình tệ hơn trước. Hiện nay tốc độ
tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc đang ở mức thấp nhất kể từ sau
cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Giữa cuộc thương chiến giằng co với Mỹ, Trung Quốc bất ngờ được "ông Trời" giúp sức
Hơn
nữa, nước này còn đang phải mang trên vai gánh nặng từ các khoản nợ
công, những mối lo ngại về bong bóng bất động sản, và đồng nội tệ liên
tục trượt giá.
Số
liệu trong tháng 10 vừa qua cho thấy giá trị xuất nhập khẩu hàng hóa
của Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng mạnh, bất chấp việc chính quyền Tổng
thống Mỹ Donald Trump áp mức thuế mới đối với 200 tỉ USD hàng hóa Trung
Quốc.
Tuy
nhiên, mức tăng trưởng này hoàn toàn có thể thay đổi trong những tháng
tới, nếu như mức thuế tăng lên 25% vào cuối năm nay như lời đe dọa của
Mỹ, thay vì mức thuế 10% như hiện tại. Thế nhưng đó cũng chỉ là một vấn
đề trong danh sách nỗi lo ngày càng thêm dài của chính phủ Trung Quốc.
Sau đây là ba vấn đề nổi cộm nhất trong nền kinh tế của Trung Quốc hiện nay:
Khoản nợ khổng lồ vượt quá tầm kiểm soát
Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nền kinh tế Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng nhờ... các khoản nợ.
Ông
Gerard Burd, một nhà kinh tế học tại Ngân hàng Nhà nước Australia, cho
biết: "Sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào các
khoản vay".
Quả
thực, hiện nay, tổng số nợ trong hệ thống tài chính của Trung Quốc đã
nhiều gấp vài lần tổng giá trị của nền kinh tế nước này.
![]() |
Biểu đồ của CNN so sánh tổng số nợ (đường màu cam) và giá trị (đường màu xanh đen) của nền kinh tế Trung Quốc, theo đơn vị nghìn tỉ USD. |
Một
phần trong khoản nợ này được sử dụng cho các dự án xây cầu đường và cơ
sở hạ tầng. Tuy nhiên, một phần lớn hơn lại được đầu tư vào những lĩnh
vực kém năng động hơn của nền kinh tế, như những công ty vốn nhà nước
lớn và hoạt động kém hiệu quả.
Trong khi đó, thành phần tư nhân năng động hơn lại không nhận được khoản đầu tư tương xứng.
Cuối
năm ngoái, Bắc Kinh đã thử kiểm soát khoản nợ khổng lồ của mình, và đây
cũng là một trong những lí do chủ yếu khiến nền kinh tế lớn nhất nhì
thế giới này bị mất đà tăng trưởng.
Một
số nhà phân tích tỏ ý kiến nghi ngờ đối với cam kết của chính phủ Trung
Quốc về việc "dọn dẹp" hệ thống tài chính, đặc biệt là khi mức tăng
trưởng ngày càng chậm lại, và cuộc chiến thương mại ngày càng căng
thẳng.
Chính
quyền nhiều tỉnh thành và nhiều doanh nghiệp nhà nước sẽ phải chật vật
xoay xở để giữ nhịp phát triển, khi chính phủ giảm dần các khoản vay lãi
suất thấp dành cho họ.
Tuy
nhiên, theo ông Kevin Lai, một nhà kinh tế học tại ngân hàng đầu tư
Daiwa Capital Markets, chính quyền Bắc Kinh sẽ cố gắng duy trì các khoản
vay này, bởi việc cắt hoàn toàn có thể đem lại những hệ lụy tiêu cực,
như bất ổn xã hội, người dân mất việc làm, và các công ty phá sản.
Đồng nội tệ trượt giá
Hiện
nay chính phủ Trung Quốc cũng đang nỗ lực tìm hướng giải quyết tình
trạng đồng Nhân dân tệ (NDT) liên tục trượt giá. Số liệu của chính phủ
cho thấy đồng nội tệ đã giảm hơn 9% so với đồng USD kể từ tháng 1 năm
nay.
Sở
dĩ có tình trạng này là bởi những lo ngại về nền kinh tế Trung Quốc, và
quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã đẩy giá
trị của đồng USD tăng cao.
Trong
thực tế, đồng NDT yếu đang có lợi cho ngành xuất khẩu của Trung Quốc,
tuy nhiên, việc để đồng nội tệ trượt giá quá sâu không có lợi cho nước
này về lâu dài.
Bong bóng bất động sản
Một mối nguy khác mà Bắc Kinh đang phải đối diện đang lẩn khuất trong thị trường bất động sản của nước này.
Giá
bất động sản đã tăng cao hơn gấp đôi trong một thập kỷ qua, theo kết
quả của cơ quan nghiên cứu Gavekal, chủ yếu là do lãi suất thấp và tình
trạng thiếu nhà ở tại các thành phố lớn của Trung Quốc.
Thế
nhưng, hiện nay thị trường bất động sản của Trung Quốc đã cho thấy một
số "vết rạn", theo nhà kinh tế Aidan Yao của công ty AXA Investment
Managers. Ví dụ như một số chủ sở hữu bất động sản sẵn sàng giảm giá để
lôi kéo người mua, khi nhu cầu về bất động sản giảm dần.
Ông Yao cho biết việc thị trường bất động sản tại Trung Quốc "nguội lạnh" hiện chỉ còn là vấn đề thời gian.
Năm
nay, ngành bất động sản là một trong những điểm sáng ít ỏi của nền kinh
tế Trung Quốc, nhưng nếu lĩnh vực này rơi vào khủng hoảng, thì nó sẽ
trở thành gánh nặng khổng lồ.
Những vấn đề "mãn tính", trầm kha
Trong
những nỗ lực tìm phao cứu sinh cho nền kinh tế nước nhà, các quan chức
Trung Quốc đã thử cắt giảm thuế, chi tiêu vào cơ sở hạ tầng và nới lỏng
chính sách tiền tệ nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên một số chuyên
gia cho rằng họ đã "chẩn đoán sai bệnh" của nền kinh tế Trung Quốc.
"Những
vấn đề của Trung Quốc không phải là cấp tính, mà là mãn tính", ông
Derek Scissors, chuyên gia về các vấn đề Trung Quốc tại Viện nghiên cứu
Doanh nghiệp Mỹ, cho biết.
Theo
quan điểm của chuyên gia này, thì chính quyền Trung Quốc và các nhà
hoạch định chính sách đã bỏ qua những vấn đề lớn hơn, như dân số già hóa
nhanh chóng và môi trường kinh doanh không hề có tính cạnh tranh tại
nước này,
Chính
phủ Trung Quốc đã nới lỏng quy định sinh một con (đã được áp dụng từ 10
năm nay), và nỗ lực tăng cường cạnh tranh bằng cách mở cửa cho các công
ty nước ngoài tham gia vào các lĩnh vực lớn như ngân hàng và chế tạo xe
hơi; nhưng có vẻ như những động thái này đã được đưa ra quá muộn, hoặc
chưa đủ để thay đổi tình thế hiện nay.
Xét về lâu dài, triển vọng phát triển kinh tế của Trung Quốc đang thực sự lung lay vì những vấn đề kể trên.
"Những nền kinh tế già cỗi, nợ nần nhiều đều không thể phát triển", chuyên gia Scissors nhận định.
(So Ha)
Không có nhận xét nào